|
De Oude Kerk is zo diep in de uitdijende stad Amsterdam geraakt dat zij geen zeeman meer tot baken dient: haar toren is ook niet meer hoog genoeg. Maar ooit stond De Oude Kerk, gewijd aan Sint Nicolaas, de schutsheilige van zeevaarders, reizigers en Amsterdam, vlak bij open water. Toen was zij het voornaamste gebouw - het enige van steen ook - dat het punt markeerde waar de Amstel in het IJ uitmondde.
Bidden voor behouden vaart
Zeelieden waren vaak lang van huis, en leidden levens van extreme afwisseling, nu eens levensgevaarlijke stormen trotserend, dan weer de dodelijke verveling van langdurige windstilte. Zij zochten de kerk op voor vertrek, om te bidden voor een behouden vaart. In hun afwezigheid werden de gebeden voortgezet door ouders, vrouwen en kinderen.
Dank voor veilige thuiskomst
En in veel kerken hingen vanouds, als om aan de verre geliefden te herinneren, scheepjes. Modellen, ingebracht als dank voor een veilige thuiskomst, als versiering bij het altaar van een schippersgilde, of als aandenken aan een gewonnen zeeslag. Zo'n scheepje was tevens een verwijzing naar het 'schip der kerk', geleid door God en bestuurd door Petrus - en naar het meest legendarische aller schepen, de Ark van Noach.
'Schipper naast God', heetten zeehelden zoals Jacob van Heemskerck en Michiel de Ruyter. Beide mannen gingen ter kerke in De Oude Kerk.
Zilveren votiefschip
In het Buitenlandvaarderskoor, aan de zuidoostkant van het gebouw, hing (voordat het Calvinisme in 1578 alles schoonveegde) een zilveren votiefschip, het model van een oude kogge. Op woensdag 7 november 2007 werd deze traditie in ere hersteld. Toen werd een Hulkschip, St. Anna, samen met de Aeolus en de SS Rembrandt gedoopt. Daarmee werd De Oude Kerk opnieuw herkenbaar als wat zij altijd is geweest: een zeemanskerk.
Verkorte tekst van de lezing 'De Zeeman en de kerk', geschreven door Ileen Montijn t.g.v. de doop van drie votiefschepen, 7 november 2007
|
