Geschiedenis

Waar de Amstel in het IJ uitmondde, wierp de rivier oeverwallen van klei op: de wallen. Hier bouwden de eerste bewoners in de 13de eeuw een kapelletje. Als locatie kozen zij een terp die ook als begraafplaats dienst deed. Het kerkje zou in de eeuwen erna uitgroeien tot een van de meest imposante monumenten van Amsterdam.

Sint Nicolaaskerk wordt Oude Kerk

Op 17 september 1306 wijdde de Bisschop van Utrecht de kerk aan Sint Nicolaas en daarmee kreeg de kerk ook naam van deze beschermheilige van de zeelieden. Zo'n honderd jaar later was het aantal inwoners enorm gegroeid en verrees er een nieuwe kerk aan de Dam: De Nieuwe Kerk. In de volksmond kreeg de Sint-Nicolaaskerk daarmee vanzelf de naam Oude Kerk.

Huiskamer van Amsterdam

De Oude Kerk deed ook dienst voor wereldse zaken. De vissers boetten er hun netten en repareerden er hun zeilen. Het was ook een levendige ontmoetingsplaats voor inwoners en handelaren, waar zij van gedachten wisselden of rondwandelden tijdens een orgelconcert. In de Middeleeuwen werd Amsterdam een belangrijke handelsstad, die rond 1400 met ruim 3000 bewoners telde. De stad groeide bovendien uit tot een geliefd bedevaartsoord voor gelovigen, zeker nadat in 1345 het Mirakel van Amsterdam plaats had gevonden. Door al die verschillende functies kreeg de kerk de bijnaam de 'Huiskamer van Amsterdam'.

Van katholiek naar protestant

Na de Beeldenstorm en de Alteratie bleef er in de kerk weinig over dat herinnerde aan de katholieke eredienst, behalve het kerkgebouw zelf. Beelden waren kapotgeslagen, altaren verwijderd, muurschilderingen overgeschilderd en het ceremoniƫle zilver was geroofd of omgesmolten. Het protestantse geloof was voortaan het staatsgeloof en de katholieken waren gedwongen hun diensten in schuilkerken te houden.

Trouwen en rouwen

In de Gouden Eeuw ging Rembrandt in De Oude Kerk in ondertrouw met Saskia van Uylenburgh, die hij hier later zou begraven. Met haar vonden hier zes generaties Amsterdammers hun laatste rustplaats, waarvan de honderden grafzerken nog steeds getuigen. Bijzondere graven zijn die van Jacob van Heemskerck en Jan Pieterszn. Sweelinck, de beroemde 'huisorganist'. Op www.gravenopinternet.nl zijn alle graven in kaart gebracht.

 

Graven op Internet

Een zoektocht naar de levens van Amsterdammers toegedekt door grafstenen in De Oude Kerk van Amsterdam.
Zie www.gravenopinternet.nl