Monument

Misericorden

In het koor staan koorgestoelten met gesneden misericorden. Dit zijn uitklapbare bankjes, die dienden als steuntje voor de koorleden tijdens het lange wachten tussen het zingen en bidden door. De meeste dateren uit 1480-1500.

Spreekwoorden en gezegden

Omdat de zittingen konden worden neergeklapt, hebben de meeste de beeldenstorm doorstaan. Alleen de knoppen op de leuningen, vaak in de vorm van fabeldieren of monstertjes, zijnweggesneden of beschadigd.Wie goed kijkt, herkent opvallend veel spreekwoorden en gezegden, vaak met een moralistisch karakter. Sommige zijn puur decoratief, andere zijn ontleend aan het volksgeloof of geven taferelen uit het dagelijkse leven weer.

Na de grote restauratie zijn een aantal nieuwe afbeeldingen geplaatst. En recentelijk werd Willem Vogel, organist van de Hervormde Gemeente, vereeuwigd op een van de misericorden.

1. Koos van Huisstede, zoon van de beeldhouwer
2. De man die rustig loopt te drinken, is een vrolijke losbol
3. De twee geldbuidels behoren bij het embleem van de Binnenlandvaarders, betekenis: 'Al nut' en 'Al nyet' Geld is nuttig en geld is, in het aanschijn van de dood, niets waard.
4. Twee mannen die in vrijwel identieke stand tegenover elkaar zitten.
5. Een schip, zoals die ook op het gewelf van de Binnenlandvaarders is afgebeeld. Betekenis: Roeien tegen de wind in.
8. Opperman Jan Hop.
9. In middeleeuwse boeken werden verhalen verteld over mensen, die erg klein waren en strijd leverden met kraanvogels.
10. Een mensenkop, die overgaat in gebladerte. Soms bekend als 'Wildeman'
11. bloemversiersel
12. bloemversiersel
13. inmiddels toegevoegd: dhr. Vogel, voormalig organist van de Hervormde Gemeente.
14. 'De hond in de pot vinden.'
15. bloemversiersel
16. 'Twee zotten onder een kap.'
17. 'Al smedende wordt men smit.'
18. Twee mannen die aan het vechten zijn. Hier wordt woede, een van de hoofdzonden afgebeeld, en de zelfbeheersing of zachtmoedigheid.
19. Een varken die aan het spinnen is. Op een 15e houtsnede werd eenzelfde varken afgebeeld, die zich beklaagde over het feit dat zij zo hard moest werken voor de kost.
21. Beeldhouwer J. van Huisstede
22. Mej. Bijtelaar, archivaris van de Oude Kerk.
23. Een dokter met een urineglas.
24. 'De vos is monnik geworden.' Wellicht een afbeelding van Reynaert de vos.
26. Een vrouw haspelt datgene wat een gehurkte, naakte man produceert. Betekenis: 'Aan een zwak touw moet men zachtjes trekken.'
27. bloemversiersel
28. 'Ik moest een ezeltje schijtgeld hebben' of 'Het geld groeit me niet op de rug.'
29. 'Hij zit tussen twee stoelen.'
30. 'Met het hoofd tegen de muur lopen.'
31. bloemversiersel
32. Een kat die opkijkt naar een vleermuis.
33. Net als de kat en de vleermuis is de uil een nachtdier, die werden gebruikt om heksen en andere duistere machten af te schrikken.
34. 'Gapen tegen de oven.' Betekenis: Men moet niet proberen het onmogelijke tot stand te brengen.
35. Twee mannen, bezig met het steigerspel, waarbij het de bedoeling is de tegenstander omhoog te trekken. Bij de verliezer is zijn brook als al een stuk afgezakt.
36. Bouwkundig tekenaar J. Verhaar.
 

Koorbanken

Brengt u een bezoek aan De Oude Kerk?

In de brochure over de koorbanken vindt u uitleg over de misericorden en een plattegrond.

Koorbanken (PDF, 145kB)

Graven op Internet

Een zoektocht naar de levens van Amsterdammers toegedekt door grafstenen in De Oude Kerk van Amsterdam.
Zie www.gravenopinternet.nl