|
Restauratie De Oude Kerk
Graf van de Maand
Oktober 2009
Hamburgerkapel 14
In dit graf liggen begraven:
1. Cornelis Cruys (14-06-1727)
2. Eva Bloemendael (23-05-1725)
Cornelis Cruys (1657 - 1727)

Geboren als Niets Olsen Creutz te Stavanger, Noorwegen.
Woonde vanaf
1680 in Amsterdam, waar hij in 1681 trouwde met Catharina Voogt.
Tot 1696 was hij werkzaam in de scheepvaart naar Spanje, Portugal en
het Caribische gebied.
In juli van dat jaar werd hij aangesteld als
equipagemeester van de Admiraliteit van Amsterdam
en was hij verantwoordelijk voor de
uitrusting van de marineschepen. Ook deed hij ervaring op in het maken
van zeekaarten.
In april 1697 reisde tsaar Peter de Grote incognito door Europa en deed
hij ook Amsterdam aan, waar hij zich op de hoogte liet stellen van
de nieuwste scheepbouwkundige ontwikkelingen. Door bemiddeling van
Nicolaes Witsen, burgemeester van Amsterdam, ging Cornelis Cruys
in 1698 naar Rusland om de tsaar te adviseren in maritieme
aangelegenheden. Cruys kan derhalve worden beschouwd als de architect
van de Russische marine.
Hij kreeg de leiding over een scheepswerf en werd viceadmiraal van de
door hemzelf opgezette Zwarte Zeevloot, die een doortocht naar de
Middellandse zee
wilde afdwingen.
In 1701 begon Cruys met de opbouw van de Russische Oostzeevloot, om de
doorgang tot de Oostzee en de Noordzee te bewerkstelligen. Rusland had
echter weinig vakkundig personeel, zodat Cruys tijdelijk terugkeerde
naar de Republiek om daar mensen te werven voor de Russiche marine.
Hierdoor
ontstond binnen de Republiek zelf een tekort aan personeel, zodat
Russische mannen naar Nederland werden gestuurd om daar opgeleid te
worden.
Nadat tsaar Peter de Grote de stad Sint Petersburg had gesticht (1703)
werd Cruys commandant van de Oostzeevloot en bedacht hij het
verdedigingsfort
Kroonslot, die een belangrijke rol speelde in de strijd tegen de Zweden die St. Petersburg wilden innemen.
Bij een aanval op Zweedse schepen in 1713 raakte het schip van Cruys vast in ondiep water
en verging een ander belangrijk schip van deze Zeevloot. Bij terugkomst
aan het vaste land kregen de hierbij betrokken admiralen veel kritiek
op hun optreden. Samen met nog twee admiralen moest hij zich voor de
Krijgsraad verantwoorden. Cornelis Cruys werd, net als schout-bij-nacht
Van Rees,
ter dood veroordeeld. Terwijl de straf voor Cruys onmiddellijk door de
tsaar in een verbanning naar Siberië werd omgezet, kreeg Van Rees
zijn strafvermindering
te horen op het moment, dat hij reeds voor het vuurpeloton was neergezet.
Uiteindelijk werd Cornelis Cruys in 1715 weer teruggeroepen door de
Tsaar en werd hij gepromoveerd tot vice-president van het
admiraliteitencollege
in St. Petersburg. Vanwege zijn slechte fysieke toestand zou hij geen
actieve dienst meer vervullen. Na de dood van tsaar Peter de Grote werd
hij in mei 1727
door tsarina Katherina I met pensioen gestuurd. Een paar weken later
overleed hij in een paleis in St. Petersburg en werd zijn lichaam naar
Nederland gebracht
en in De Oude Kerk begraven.
In zijn geboorteplaats Stavanger staat een standbeeld van admiraal Cruys.

DAG IN DAG UIT
informatie over de voortgang van de restauratie
Restauratie pagina

|