Restauratie De Oude Kerk



Graf van de Maand



Oktober 2009

Hamburgerkapel 14


In dit graf liggen begraven:

1. Cornelis Cruys (14-06-1727)
2. Eva Bloemendael (23-05-1725)

Cornelis Cruys (1657 - 1727)


Geboren als Niets Olsen Creutz te Stavanger, Noorwegen. 
Woonde vanaf 1680 in Amsterdam, waar hij in 1681 trouwde met Catharina Voogt.
Tot 1696 was hij werkzaam in de scheepvaart naar Spanje, Portugal en het Caribische gebied. 
In juli van dat jaar werd hij aangesteld als equipagemeester van de Admiraliteit van Amsterdam 
en was hij verantwoordelijk voor de uitrusting van de marineschepen. Ook deed hij ervaring op in het maken van zeekaarten.

In april 1697 reisde tsaar Peter de Grote incognito door Europa en deed hij ook Amsterdam aan, waar hij zich op de hoogte liet stellen van
de nieuwste scheepbouwkundige ontwikkelingen. Door bemiddeling van Nicolaes Witsen, burgemeester van Amsterdam, ging Cornelis Cruys
in 1698 naar Rusland om de tsaar te adviseren in maritieme aangelegenheden. Cruys kan derhalve worden beschouwd als de architect van de Russische marine.
Hij kreeg de leiding over een scheepswerf en werd viceadmiraal van de door hemzelf opgezette Zwarte Zeevloot, die een doortocht naar de Middellandse zee
wilde afdwingen.

In 1701 begon Cruys met de opbouw van de Russische Oostzeevloot, om de doorgang tot de Oostzee en de Noordzee te bewerkstelligen. Rusland had
echter weinig vakkundig personeel, zodat Cruys tijdelijk terugkeerde naar de Republiek om daar mensen te werven voor de Russiche marine. Hierdoor
ontstond binnen de Republiek zelf een tekort aan personeel, zodat Russische mannen naar Nederland werden gestuurd om daar opgeleid te worden.

Nadat tsaar Peter de Grote de stad Sint Petersburg had gesticht (1703) werd Cruys commandant van de Oostzeevloot en bedacht hij het verdedigingsfort
Kroonslot, die een belangrijke rol speelde in de strijd tegen de Zweden die St. Petersburg wilden innemen.

Bij een aanval op Zweedse schepen in 1713 raakte het schip van Cruys vast in ondiep water
en verging een ander belangrijk schip van deze Zeevloot. Bij terugkomst aan het vaste land kregen de hierbij betrokken admiralen veel kritiek
op hun optreden. Samen met nog twee admiralen moest hij zich voor de Krijgsraad verantwoorden. Cornelis Cruys werd, net als schout-bij-nacht Van Rees,
ter dood veroordeeld. Terwijl de straf voor Cruys onmiddellijk door de tsaar in een verbanning naar Siberië werd omgezet, kreeg Van Rees zijn strafvermindering
te horen op het moment, dat hij reeds voor het vuurpeloton was neergezet.

Uiteindelijk werd Cornelis Cruys in 1715 weer teruggeroepen door de Tsaar en werd hij gepromoveerd tot vice-president van het admiraliteitencollege
in St. Petersburg. Vanwege zijn slechte fysieke toestand zou hij geen actieve dienst meer vervullen. Na de dood van tsaar Peter de Grote werd hij in mei 1727
door tsarina Katherina I met pensioen gestuurd. Een paar weken later overleed hij in een paleis in St. Petersburg en werd zijn lichaam naar Nederland gebracht
en in De Oude Kerk begraven.

In zijn geboorteplaats Stavanger staat een standbeeld van admiraal Cruys.





DAG IN DAG UIT
informatie over de voortgang van de restauratie

Restauratie pagina