De bouwgeschiedenis
Een
chronologisch overzicht van de bouwgeschiedenis vindt u in de tijdsbalk,.
Een aantal plattegrondtekeningen geeft inzicht in de verschillende bouwfasen.
(Een beschrijving van
de bouwgeschiedenis in boekvorm is
"DE OUDE KERK TE AMSTERDAM"
door H. Janse)
Tijdsbalk
In 1370 werd het kleine koor vervangen door een groter veelzijdig gesloten koor.
Rond 1460 werden de zijbeuken in oostelijke richting doorgetrokken en het koor voorzien van een kooromgang, een unicum bij een hallenkerk. Aan de zuidzijde werd een kapel gebouwd.
Tussen 1485 en 1517 ontstonden aan noord- en zuidzijde van het schip dwarskapellen en een verder uitgebouwd dwarsschip. Ook werden toen portalen en andere bijruimten toegevoegd, zoals aan de zuidzijde de IJzeren Kapel (het stadsarchief) en het Heilig Graf aan de noordkant.
In 1510 is het middenschip verhoogd en van vensters voorzien.
In de periode tussen 1550 en 1560 werd aan de noordzijde van het koor de Mariakapel opgetrokken en zijn viering en koor verhoogd. Nog in 1571, zeven jaar voordat de kerk protestants werd, is tegen de Mariakapel de Collegekamer van het O.-L.-Vrouwegilde gebouwd.
In 1565 werd de stenen romp van de middeleeuwse toren verhoogd en voorzien van een rijk versierde bekroning van hout met lood bekleed, naar ontwerp van Joost Jansz. Bilhamer. In 1738 moest de toren wegens verzakkingen van een nieuwe fundering worden voorzien. De oude toren is toen aan de buitenzijde door een nieuwe ommanteling aan het zicht onttrokken. Meer over de toren
De eerste delen van de kerk staan op hele korte dunne heipaaltjes, sedert ca. 1450 zijn wat langere palen gebruikt, die echter niet tot op de eerste zandlaag op 13 m diepte reiken. De kerk heeft houten gewelven en de hoge brede spitsboogvensters bespaarden muurwerk. Op deze manier kon toch een ruim en gecompliceerd kerkgebouw worden gemaakt. Het oppervlak van de kerk is groot, in vergelijking tot de hoogte.
Een uitermate goed verzorgde beschrijving van de bouwgeschiedenis is in boekvorm verschenen:
"DE OUDE KERK TE AMSTERDAM" door H. Janse
Bouwgeschiedenis en restauratie, met een voorwoord van Kees Fens.
Waanders Uitgevers, Zwolle / Rijksdienst Monumentenzorg, Zeist.
Onderdeel van de serie Cultuurhistorische studies. Gebonden, 480 pagina's. ISBN 90 400 8680X NUR 648, 521
Te koop bij de Oude Kerk, € 50,-